Yutkunma Sırasında Gırtlak Kapağı
15 Mayıs 2024

Yutkunma Sırasında Gırtlak Kapağı

Yutkunma sırasında gırtlak kapağı, Gırtlak boynunun soluk borusunun üst kısmında yer alan solunum organları içerisinde yer alır. Ses organlarını içerisinde bulundururken; boynun ön tarafında boyun omurları hizasında yer almaktadır. Basit bir kutu görünüşünde olan gırtlak kıkırdak kaslar ve zardan yapılmış hayati vazifeleri bulunan bir organdır. Solunum yolunun üst kısmını teşkil eder ve aynı zamanda ses telleri de bu bölümünde bulunmaktadır. Bu sebeple gırtlağın yapısı solunum borusunun diğer kısımlarından daha fazla ve karışık olarak yer alır.

Solunum yolunda yapılabilecek tamamen kapatabilecek bir mekanizmaya sahip olan gırtlak yutkunma esnasında kapanarak koruma sağlar. Ayrıca sesin meydana gelmesi ile bu mekanizma solunum yolu kapatmak suretiyle yabancı maddelerin daha içeri girmesine engel olur. Bu organizma kendini ölüme bile götürebilecek bir olaydan kurtulma imkânlara sahiptir.

Gırtlak yapısı gelişmesi

Gırtlak erkeklerde ergenlik döneminde hızla büyümeye başlar; ergenlikte var olan bu büyüme kızlara oranla daha fazla olur. Kıvrımlarını uzaması neticesinde erkeklerde çocukların sesi değişir ve kalınlaşır. Kız çocuklarında gırtlağın büyümesi buluğ çağında yavaştır. Gırtlak erkeklerde hem genişlik hem uzunluk bakımından kadınlardan daha büyük olarak seyreder. Gırtlak yapısı kişiden kişiye değişiklik gösterdiği için seslerinde birbirinden farklı çıkması bu sebeptendir. 20 yaşından itibaren gırtlak kıkırdakları kemikleşmeye başladığı için elastiği azalır. Ses tellerinin bağlandığı çıkıntılar diğer kıkırdaklarının büyük kısmı ilerleyen yaşlarda kemikleşmeye başlar. Gırtlakta bulunan kapağın işleri oldukça önemlidir. Bu kapak sayesinde kasların vazifelerinden en önemlileri yabancı cisim ve zararlı maddelerin solunum yollarını geçmesini önlemek için kapatmaktır. Harekete geçiren uyarı yabancı maddeleri gırtlağın iç yüzeyine teması neticesinde meydana gelen bir refleks ile kendini gösterir. Bütün solunum yollarında olduğu gibi mekanik tesir altında kalan ses tellerinin üzeri boynuzu epitel ile örtülmüştür. Gırtlak mukoza altında her tarafı çeşitli salgı bezleri ile çevrili bulunur. Bunların vazifesi üç katlı gırtlağın daima nemli kalmasını sağlamaktır. Gırtlaktan geçen havanın temizlenmesi ve nemin arttırılması bu bölümde sağlanır.

Gırtlağın görevi ve yutma sırasında gırtlak kapağı hareketi

Gırtlakta yutak sınırı belirler ve önce gırtlak kapağının serbest kenarında yanlarda ipliksi kıkırdağı bulunur. Gırtlak kapağı kıkırdağında bağlayan kıvrımlardan arkadaki bulunan kıkırdakların tepesinden oluşur. Kıkırdak boşluğunun üst bölümünde yanlarda karıncık şeritleriyle ön kısmında gırtlak kapağının gırtlak yüzeyinde ses telleri arasında orta bölümde işlevsel görevini kusursuz olarak yerine getirir. Gırtlak altındaki gırtlak dili soluk borusuna doğru fark ettirmeden ilerleme yapar. Solunum sisteminin bütün sisteminin komutası burada oluşur. Akciğer, mide sinirlerini ve diğer solunum sisteminin diyaframı inmesi ile oluşan soluk alma ile yutkunma sırasında gırtlak kapağının açılıp kapanması bu sayede sağlanır. Bu işlerde solunum evresi sırasında yutkunma da yapılır.

Hava akımı yalnızca sese dayalı bir olay değildir. Ses telleri merkezi sinir sistemi kaynaklı uyarılar etkisiyle oluşan frekansta titreşmeye başlar. Yutkunma sırasında kapanma görevi üstlenen gırtlak; bu kararı soluğun tutularak deliğinin kapanması ve gırtlak kapağının inmesi ile dil kökünün koruyucu etkisi sayesinde gırtlak yukarı doğru ve yana hareket etmesi ile vücudu savunmaya geçer. Yutkunma sırasında gırtlak kapağının hareket edip kendini kapatması sayesinde vücuda girecek herhangi bir tehlikede korunmanın sağlanması bu bölümde oluşur.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Elif

23 Nisan 2024 Salı

Bende kendimde yukarıda paylaştığınız resimdeki gibi boğazımda bir kemik gördüm bunun sebebi nedir acaba tehlikeli bir durum var midir?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Merhaba Elif Hanım,

Boğazınızda gördüğünüz kemik, bazen normal anatomik yapının bir parçası olabilir. Ancak, bu tür durumlarda en doğru bilgi ve değerlendirmeyi bir doktordan almak önemlidir. Size bir kulak burun boğaz uzmanına görünmeyi tavsiye ederim. Geçmiş olsun.

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Gırtlak Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Gırtlak Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Gırtlak Felci Belirtileri ve Tedavisi

Gırtlak Felci Belirtileri ve Tedavisi

Gırtlak Yapısı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Gırtlak Yapısı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Gırtlak Şişmesi Belirtileri ve Tedavisi

Gırtlak Şişmesi Belirtileri ve Tedavisi

Gırtlak Hastalıkları Nelerdir?

Gırtlak Hastalıkları Nelerdir?